Vệ sinh TAY đang dần trở thành một phần trong hoạt động hàng ngày của chúng ta kể từ khi dịch Covid-19 bắt đầu. Việc rửa tay với nước và xà phòng trong 20 giây là một phương pháp rất hữu hiệu để loại bỏ vi khuẩn và một số vi-rút đã được khuyến cáo. Tuy nhiên trong trường hợp không có sẵn nước và xà phòng thì bạn phải làm sao? Lúc này nước rửa tay khô là một biện pháp thay thế hữu hiệu.

Loại nước rửa tay này bạn có thể tìm thấy trong nhiều siêu thị và những shop online. Tuy nhiên lại có quá nhiều loại để lựa chọn và gây hoang mang cho người mua. Vì thế trong bài viết này, blog sẽ giúp bạn có cái nhìn khách quan hơn nhé!

Một loại nước rửa tay khô hiệu quả có chứa một loại chất khử trùng thích hợp sẽ là cách tốt nhất để giảm nguy cơ nhiễm trùng. Loại điển hình và hiệu quả nhất là nước rửa tay khô có chứa ít nhất 60 phần trăm cồn, cụ thể là ethanol, isopropanol hoặc kết hợp chúng.

Các loại nước rửa tay khô

Nước rửa tay khô chứa cồn 60 – 80 phần trăm cồn được chứng minh là có hiệu quả chống lại nhiều loại vi khuẩn và vi-rút bao gồm HIV, vi-rút cúm A và hội chứng hô hấp cấp tính nặng coronavirus (SARS-CoV) là một loại vi-rút tương tự Covid-19 (SARS-CoV-2).

Nói chung Covid-19 hoặc coronavirus là một loại virus RNA bao bọc, cồn có khả năng hòa tan màng chất béo, rất giống với hành động xà phòng chống lại coronavirus.

Bạn cũng có thể nhận thấy sự hiện diện của các thành phần khác trong nước rửa tay khô thường là chất tạo gel có trong gel rửa tay và chất dưỡng ẩm hay cấp ẩm (humectant), ví dụ như glycerin, propylene glycol để giữ cho da mềm mại.

Sự hiện diện của chất dưỡng ẩm cũng rất quan trọng để ngăn ngừa da bị tổn thương do rượu gây ra. Vì da của chúng ta có chứa lipid rất quan trọng để duy trì chức năng bảo vệ da chống lại vi trùng và các chất lạ.

WHO đã khuyến cáo bổ sung hydro peroxide ở mức 0,125 phần trăm trong công thức nước rửa tay, với nồng độ thấp của H2O2 được kết hợp trong các công thức để giúp loại bỏ các bào tử gây ô nhiễm trong các dung dịch và tá dược và không phải là một hoạt chất để khử trùng tay.

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (gọi tắt là CDC), nồng độ 3% hydro peroxide có thể làm bất hoạt virus rhinovirus – virus gây bệnh đường hô hấp chủ yếu gây cảm lạnh thông thường – trong vòng tám phút. Vì hydrogen peroxide có thể tạo ra các gốc tự do tấn công màng chất béo của virus.

Tuy nhiên nếu bạn sử dụng ở nồng độ này thì hydro peroxide là một lựa chọn tốt để giảm vi trùng trên các bề mặt vô tri như kim loại, thủy tinh và nhựa. Bằng chứng là một nghiên cứu năm 2018 cho thấy hydro peroxide có hiệu quả hơn trong việc tiêu diệt một số dạng vi khuẩn so với các hợp chất amoni bậc bốn có trong nhiều sản phẩm tẩy rửa gia dụng.

Tiếp theo là nước rửa tay khô không cồn. Tuy nhiên, chúng ta phải thận trọng khi lựa chọn các loại nước rửa tay này. Có những loại nước rửa tay khô không chứa cồn có chứa chất chống vi trùng hoặc nói chung là một chất bảo quản như hợp chất amoni bậc bốn (ví dụ như benzalkonium clorua và alkyl dimethyl benzyl ammonium clorua) và chlorhexidine digluconate.

Một nghiên cứu gần đây ở Đức đã chứng minh rằng việc sử dụng 0,05 – 0,2% benzalkonium clorua và 0,02% chlorhexidine là kém hiệu quả đối với các coronavirus như SARS-CoV. Việc bổ sung các hợp chất như vậy trong nước rửa tay khô có thể không đủ để tiêu diệt Covid-19 một cách triệt để.

Một loại nước rửa tay khô không chứa cồn khác là những chất có chứa hạt keo nano bạc. Bạc thường được sử dụng trong các ứng dụng công nghiệp nhưng ở nồng độ thấp, bạc có thể kháng khuẩn và kháng vi-rút.

Các hạt nano bạc là các hạt kim loại có kích thước nano thường trong vòng 1 – 100nm. Do đó, nó có thể liên kết với virus và ngăn chúng tiếp xúc với các tế bào chủ.

Nhờ có kích thước hạt nano bạc tương đối nhỏ hơn so với SARS-CoV-2 của Covid-19, nó đã cho thấy hiệu quả chống lại một số loại vi-rút bao gồm HIV, vi-rút viêm gan B, vi-rút herpes đơn giản và vi-rút cúm. Tuy nhiên, hiện tại, không có bằng chứng rõ ràng về hiệu quả của nó chống lại coronavirus.

Natri hypochlorite hoặc muối natri của axit hypochlorous cũng đã nổi lên như một loại nước rửa tay khô không cồn thay thế. Natri hypochlorite có thể thường được tìm thấy trong chất tẩy gia dụng là chất khử trùng hữu ích và hóa chất nguy hiểm tiềm tàng. Tuy nhiên, hóa chất này ở nồng độ thấp được sử dụng rộng rãi trong xử lý vết thương và trong nha khoa như là chất khử trùng.

Natri hypochlorite có hiệu quả ở nồng độ ít nhất 0,21% dựa trên nghiên cứu của nhóm nghiên cứu Đức đã nói ở trên. Với nồng độ thấp như vậy, việc sử dụng hợp chất hóa học này không có bằng chứng được công bố gây độc tính toàn thân và các phản ứng cục bộ có thể đe dọa đến tính mạng.

Mặc dù được mô tả là có khả năng không gây kích ứng da với nồng độ thấp như vậy, việc sử dụng loại nước rửa tay này dưới dạng nước rửa tay khô phải cẩn thận. Sử dụng natri hypochlorite thích hợp vào mắt có thể gây kích ứng.

Tất nhiên, nước rửa tay khô tự chế tạo từ các thành phần như giấm và tinh dầu (ví dụ như tinh dầu tràm trà) không được chứng minh một cách khoa học là có hiệu quả.

Chúng tôi khuyên mọi người nên chọn đúng loại thuốc khử trùng tay và thực hành rửa tay bằng xà phòng là cách thực hành vệ sinh tay tốt nhất chống lại Covid-19 hơn là sử dụng nước rửa tay khô.

Vì sản phẩm “nước rửa tay khô kháng khuẩn” trên thị trường có công dụng chính là làm sạch tay và công dụng thứ 2 là kháng khuẩn, phù hợp với Hiệp định về hệ thống hoà hợp ASEAN trong quản lý mỹ phẩm, Thông tư 06/2011/TT-BYT và cả công văn 1609/QLD-MP của Bộ Y tế.

Theo Hiệp định về hệ thống hoà hợp ASEAN trong quản lý mỹ phẩm, tại phần Nghị định về mỹ phẩm của ASEAN, Điều 2 cũng có định nghĩa về mỹ phẩm rất rõ: Một “Sản phẩm mỹ phẩm” là bất kỳ một chất hoặc một chế phẩm được dùng tiếp xúc với những bộ phận bên ngoài cơ thể con người (biểu bì, hệ thống lông tóc, móng tay/chân, môi và các bộ phận sinh dục ngoài) hoặc tiếp xúc với răng và niêm mạc miệng, với mục đích duy nhất hay chủ yếu là làm sạch …”. Việt Nam là một thành viên Hiệp hội ASEAN nên cũng phải tuân thủ theo những điều khoản trong Hiệp định này.

Bên cạnh đó, Thông tư 06/2011/TT của Bộ Y tế cũng có định nghĩa về sản phẩm mỹ phẩm tại Khoản 1, Điều 2 như sau: Sản phẩm mỹ phẩm là một chất hay chế phẩm được sử dụng để tiếp xúc với những bộ phận bên ngoài cơ thể con người như móng tay, móng chân, môi… với mục đích chính là để làm sạch.

Trong mọi trường hợp không có thông tin chính xác về nước rửa tay khô hoặc nguồn đáng ngờ, nên kiểm tra trang web chính thức của Cục quản lý Dược – Bộ y tế trong danh mục quản lý mỹ phẩm.

Cuối cùng, chúng tôi khuyên bạn nên mua và lựa chọn sản phảm nước rửa tay khô một cách thông minh từ những thương hiệu uy tín trên thị trường và đừng để bị lừa bởi quảng cáo và những lời chứng thực không phù hợp trên các trang mạng xã hội.

Bài viết đến đây là hết rồi. Hi vọng sẽ giúp ích cho các bạn phần nào trong tương lai. Lần sau nếu có ai hỏi về chủ đề này thì hãy nhớ hóa học đằng sau chúng nhé!

Từ chối trách nhiệm

Các quan điểm thể hiện trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Mọi thông tin chi tiết bạn hãy xem thêm những tài liệu tham khảo trong bài. Bằng cách sử dụng trang web này, bạn thừa nhận rằng HHLCS.com sẽ không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thiệt hại, thương tích hoặc các vấn đề pháp lý khác do bạn sử dụng hoặc ứng dụng thông tin trên trang web này.

Đặc biệt, chúng tôi không chấp nhận việc sử dụng nội dung này cho các mục đích gây rối, không an toàn, bất hợp pháp hoặc phá hoại. Bạn có trách nhiệm tuân theo tất cả các luật hiện hành trước khi sử dụng hoặc áp dụng thông tin được cung cấp trên trang web này.

Tham khảo New Straits Times.