Hóa học và đời sống, Hóa mùi hương

Hóa học đằng sau mùi cây thông Noel

Hoa-hoc-dang-sau-mui-huong-cua-cay-thong-noel

Tại sao những cây thông Noel lại có mùi thơm vậy nhỉ?

Hương thơm của cây thông là một trong những điều gợi lên Giáng sinh; trong đó hợp chất alpha-pinene là thành phần chính chịu trách nhiệm. Và trong bài viết hôm nay, chúng ta sẽ có cái nhìn chi tiết hơn về các thành phần hóa học đằng sau nhé.

Một trong những hợp chất đóng góp quan trọng nhất cho hương thơm của cây Giáng sinh là pinene. Pinene là một hợp chất xuất hiện tự nhiên dưới dạng hai đồng phân khác nhau: alpha-pinene và beta-pinene. Trong hầu hết các cây thông, thì alpha-pinene là hợp chất chiếm ưu thế hơn, nhưng cả hai thường có mặt trong nhựa của cây.

Nhựa thông được lấy từ nhựa cây, chủ yếu là thông, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi mùi của cả alpha và beta-pinene thường được mô tả giống như nhựa thông – thực chất đây là các thành phần chính của dầu cất.

Pinene thuộc về một họ lớn hơn của các hợp chất được gọi chung là terpenes. Đây là một loạt các hợp chất hữu cơ, thường được sản xuất bởi các loài thực vật. Các nhà khoa học đã khám phá ra rằng terpenes có thể phản ứng với một số hóa chất trong không khí để tạo thành các hạt nhỏ gọi là sol khí. Những sol khí này có thể hoạt động như ‘hạt’ cho những đám mây, cho phép sự hình thành của chúng từ hơi nước. Nhìn chung, lớp mây phủ tăng lên có thể có tác dụng làm mát.

Terpenes cũng chịu trách nhiệm về khói mù màu xanh đôi khi có thể nhìn thấy trên những ngọn núi phủ đầy cây thông. Các sol khí mà các terpen hình thành trong khí quyển có thể có tác dụng tán xạ lên ánh sáng mặt trời; điều này dẫn đến các bước sóng ánh sáng ngắn hơn đến trước, và ánh sáng hiện ra một màu xanh.

Mặc dù pinene phong phú nhất, nhưng không phải là terpene duy nhất trong số các hợp chất dễ bay hơi được tìm thấy trên cây thông. Ngoài ra còn có các thành phần phụ khác, chẳng hạn như limonene (cũng được tìm thấy trong vỏ trái cây họ cam quýt), myrcene, camphene và phellandrene. Ngoài ra, các hợp chất không terpene khác cũng đóng một phần trong hương thơm.

Hợp chất chính trong nhóm này là bornyl acetate. Mặc dù tỷ lệ của nó trong các loại dầu dễ bay hơi của cây thông thay đổi từ loài này sang loài khác, nhưng nó góp phần tạo ra mùi tươi mới, sạch, mùi thông. Ngoài ra, nó cũng là một hợp chất thường được sử dụng để sản xuất nước hoa thông và điều hòa không khí. Nó thuộc về họ của các hợp chất hóa học được gọi là este, mà nói chung cung cấp hầu hết các mùi dễ chịu.

Có một lưu ý cuối cùng là, nếu bạn đã từng thử đốt cháy củi thông, bạn sẽ nhận thấy rằng chúng khá dễ cháy. Điều này cũng vậy, một phần là do các hợp chất hóa học mà chúng ta đã thảo luận ở đây. Pinene chứa mười nguyên tử cacbon và mười sáu hydrogen, và tỷ lệ này có nghĩa là nó cháy rất dễ dàng; đây là một trong những lý do tại sao cháy rừng có thể lây lan rất nhanh.

Bài viết đến đây là hết rồi. Hi vọng sẽ giúp ích cho các bạn trong tương lai. Lần sau có ngửi được mùi của cây thông thì hãy nhớ về hóa học đằng sau nó nhé!

Tham khảo The Pharmaceutical Journal và  Compound Interest.


Đừng quên like và share!
 

Leave a Reply

Theme by Anders Norén